خارج بازی های ما ایرانی ها !

این پست یکم طولانیه، توقع ندارم براش وقت بذارین.(ضمنا ادامه دار هم هست)

سر کلاس، وقتی بچه ها درباره علت غیبت معلم سوال کردند، جواب داد: رفته بودم خارج! یکی پرسید : خوب، کدوم کشور آقا؟ معلم باز گفت : خارج رفتم. .. دختر پرسید می دونم، منظورم اینه کدوم کشور رفتید خوب ؟ معلم با کمی تشویش جواب داد: بابا خارج دیگه، چند بار می پرسی، رفته بودم خارج ! …حیوونی مرزهای جغرافیایی اهمیتی واسش نداشته، فقط می دونسته کره زمین دو تا کشور داره، ایران و اون یکی خارج ! (این یک داستان واقعی بود)

یادته؟ اون زمون ها وقتی می شنیدیم دختری به خارج عزیمت کرده اولین صحنه ای که از محیط زندگیش به ذهنمون می رسید تصویر خانه ای سلطنتی ، مبل های استیل، فنجان های طلایی رنگ همرا با تابلوهای عجیب و غریب و شاید سر یه گوزن شکار شده روی دیوار و حیاطی بزرگ که برای محافظت از مرزهاش به سگ ها متوسل شدن، که توی پارکینگش هم دو سه شورلت تایتانیکی پارک شده … و پیرمردی سه تیغه یا سبیل چخماقی که دائم با عصا و روب دوشام به تن قلمرواش رو دید می زنه….. اون زمان ملت فقط از همچین کسانی توقع داشتند که یه پایشان تگزاس باشه و یه پایشان شمیران..این بود صحنه اول.

حالا صحنه دوم… هر ننه قمری که به عمرش پاشو از شاه عبدالعظیم اون طرف تر نگذاشته، می آد و عکس هاش رو که با عیال زیر ایفل و پیزا انداخته به رخت می کشه.نصف صفحه روزنامه ها پر شده از تبلیغات قرمز رنگ آزانس های مسافرتی که همشون اسامی چند شهر یا کشور رو تکرار می کنند : آنتالیا..کوش آداسی … دور اروپا، تایلند، مالزی و دوبی خودمان… دو سه میلیون از طرف می گیرند و جاهایی رو از جلوی چشمانش رد می کنند که پدر چوپونش توی شهرفرنگ های قدیم طهران هم شانس دیدنشان را نداشت..هر چند تامین دو سه میلیون تومن برای خیلی ها در این مملکت به یک فروند غول چراغ جادو احتیاج داره ولی برای خیلی ها هم رسوب پول خورد های قلّکشونه ! هم می ره تا بش ثابت بشه روی کره زمین جایی غیر از مشهد و مکه هم وجود دارد هم ببینه این که می گن اونجا کسی حجاب نداره چه جوریه هم پزی به فک و فامیل های تازه از ده مهاجرت کرده شون بدن. 3 میلیون برای این همه مزیت مفته خداییش… برای خیلی ها هم که خودشون رو 250 سال جلوتر از بقیه مردم ایران می دونن فرصتیه برای تجربه چیزهایی که اینجا تجربه کردنی نیست ( بنده خدایی بود می گفت فلان کس از فامیل ما ماهی یکبار می ره دوبی…توی دلم گفتم این شهر هرچقدر هم جای دیدنی داشته باشه با ماهی یکی دوبار رفتن به اونجا دیگه جایی برای بازدید نمی مونه، خرید کردن هم غیرمنطقیه چون خریدنشون در تهران ارزون تر تموم میشه..پس طرف واسه چی می ره ؟ نگو اگه بگم فقط واسه دید زدن سواحل و اجرای مراسم احیا در کلوب های شبانه ست بدبینیه! ) ..در این بین بی جنبه بازی و عقده بازار چنان نمود پیدا می کنه که فقط میشه تاسف خورد (یکی می گفت یکی از سواحل تفریحی ترکیه هست که با توجه به شرایط جوّش فقط مجرد ها به اونجا می رن ، جالبه اونجا میتونین خونواده های ایرانی زیادی رو پیدا کنید! طرف زنش رو با دو سه تا بچه قد و نیم قدش رو برداشته برده دقیقا جایی که فقط مجرد ها می رن …. عقده چنان فشار آورده که به مغزش زده قاطی کرده…. ببین عمق فلاکت فرهنگی رو).

جدا از این مهر پاسپرت به رخ کشیدن ها، پدیده ای جدید این ملت رو درگیر خودش کرده و اون هم : تحصیل در خارج ! دیگه همراه با تراکت های تک رنگ و خزِ تخلیه چاهی ها و ایزوگامی ها، برگه های دیگری هم از زیر در میندازن تو ….تحصیل در اوکراین، در مالزی، در استرالیا، در کانادا ، آذربایجان و البته ارمنستان … مثل وقتی که یه بچه ای یه میزی میذاشت گوشه برنج فروشی باباش و از هم سن و سال های ابویش که هر روز تو مسجد با هم میتینگ دارن ثبت نام می کرد و یه اتوبوس ماکروس اجاره می کرد و می بردشون جمکران (که در طول مسیر انقدر صلوات می فرستن که دوست داری خودتو از پنجره پرت کنی بیرون) ، حالا هر کی از جاش پا شده برای بچه محل هاش ویزای تحصیلی جور می کنه… بچه دبیرستانی هایی هم که عادت کردن جلوی تلویزیون، شبکه های ماهواره ای نفسشون رو حبس کنه و تو دلشون بگن: ای خدا چرا ما انقدر بدبختیم ؟، بعد از اینکه دیپلمشون رو گرفتن احساس می کنن استعدادی هستند که بشریت محتاجشونه و اگر یک ساعت دیگه اینجا وقت تلف کنن به نسل بشر خیانت کردن چون استعدادشون کور میشه ، البته همه و خودشون می دونن اصل مطلب اینه که برن این “خارجِ” سگ مذهب رو از نزدیک ببینن.

غیر از این ها، قشری هم وجود دارند که غم سهرابی دارند و حزن صادق هدایتی، اینجا براشون قفسه، درو دیوار اینجا ایشان را به یاد آهنگ های مخ نابود کن متال میندازه، همونایی که قبل از اینکه برن برای توضیح انگیزش از حرف های مارکس و سارتر و کافکا استفاده می کنند اما تا سوار طیاره که می شن هنوز مهماندار در رو نبسته چنان روسری بیست سانتیشون رو از سر پایین می کشند که انگار تا الان 65 کیلو شمش سرب روی سرشون بوده … بله درسته، این عزیزان همون هایی اند که برای همیشه می رن، خداوند متعال موهبت اقامت در “خارج” را نصیبشان کرده … روز های اول که تازه به محل اقامتشان وارد شدن چنان هیجان زده اند که هر 25 دقیقه زنگ می زنن به ایران و با شور و شعف خاصی گزارش کار می دن .. پشت تلفن هی پز زرق و برق اون مکان رو می دن، که فلان جوراب رو از فلان مال خریدن، و فلان لباس رو که قیمتش هم خیلی خوب و جنسش هم عالی بود و اتفاقا “ایران هم پیدا نمی شد” رو از فلان فروشگاه که “اینجا خیلی معروفه” خریدن … و اون بدبختی که پشت تلفنه هم زرت و زرت آب دهن قورت می ده و به تعارفی ترین حالت ممکن می گه : تو خوش باشی عزیزم ما هم خوشیم ! … چند روزی که میگذره و چشماش رو با زل زدن به خیایون و ساختمون های بلند ارضا کرد ، تازه متوجه قبض اب و برق و مالیات و جریمه ماشین و هزار و یک خرج دیگه می افته، تازه می فهمه “اگه اینجا مثل خر کار نکنی مثل سگ می میری!” تازه می فهمه مثل ولایت خودشون نیست که بره بشینه پشت میز و با موبایل تا ظهر فک بزنه و بعد ناهار و مثلا نماز و بعد دو ساعت دیگه تعطیل و آخر ماه بره فیش حقوقش رو بگیره … یکم که بش سخت گذشت وقتی از ایران بش زنگ زدن و پرسیدن خوش میگذره ، جواب می ده : بله، معلومه که خوش میگذره، خیلی بیشتر از ایران ..جای شما خیلی خالیه…دیشب با پارتنرم رفتم فلان رستوران انقدر خوب بود…! بنده خدا چاره ای نداره جز این که بگه آره داره خوش میگذره چون اگه خلاف این بروز میده ممکنه اونایی که پشت خط هستند تو دلشون بگن : خودتو جر دادی ما رو پاره کردی که بری آخرش هم اونجوری که می خوای نیست؟ بیمار بودی؟ … برای اینکه این “خوش گذشتن تلقینی” خیلی هم ثقیل نشه براش سعی می کنه دائم به خودش یادآوری کنه که “ایران یه جهنم واقعی بود بابا” … مثل کسی که مازوخیست باشد دائم اخباری از ایران رو دنبال می کنه که نشونه ای فقر و فلاکت داشته باشه تا این که مهاجرت کار درستی بوده تو ذهنش تثبیت بشه. ..هر وقت هم از راه دور باش حرف می زنی چنان مشکلات اینجا رو بت یادآوری می کنه که انگار ایران منطقه ای جنگی و غیر قابل سکونته …به خودش هم نمی گه اگه از در و دیوار اونجا آتیش می بارید پس الان خونوادم چه جوری دارن زندگی می کنن؟ خود من چه جوری بیست سال یا بیشتر اونجا بودم؟… و خیلی جالب تره وقتی برای مثلا تفریح و دید و بازدید برای مدتی کوتاه به ایران بر می گرده، در هر شبانه روز 437 بار تکرار می کنه : “چرا اینجوریه آخه اینجا؟” می ناله از نظام اداری و سیستم سیاسی و عقب ماندگی و این حرف ها ..چنان خودش رو از مشاهده عقب افتادگی های اینجا حیرت زده نشون می ده که انگار اولین باره اینجا رو می بینه…. وقتی هم که بر می گرده پاشو از پلکان هواپیما روی زمین نذاشته یاد حافظ و سعدی و مولانا و پاسارگاد و عالی قاپو می افته !

البته خیلی ها هم هستند که این دوره رو طی کردن، اون ها در مرحله شبیه سازی هستند، موتور ها با حداکثر قدرت روشن..پیش به سوی اونجایی شدن … محمد میشه Mo ، جعفر میشه Jefry..علی میشه Al… از اسم گرفته تا لباس و طرز حرف زدن، همه چی باید همونجایی شود (یه بنده خدایی که از ینگه برگشته بود با دلخوری عمیقی تعریف می کرد توی یکی از خیابون های آمریکا شخصی رو دید که به نظرش ایرانی می اومد، جلوش رو گرفت تا ازش آدرسی رو بگیره …چون می دونست باید ایرانی باشه آدرس رو به فارسی ازش پرسید ..می دونی طرف چی گفته ؟ جواب داده : Icant speak Farsi… ..طرف می گفت م یخواستم بش بگم اگه فارسی بلد نیستی از کجا فهمیدی من دارم فارسی حرف می زنم، اگه بلدی این اداها چیه ؟ ) … غیر از ظواهر ، نوع رفتارها هم تغییر می کنه، تا دیروز موقع باز کردن در پپسی سر و صورتش که هیچ، لباس زیرش هم خیس می شد حالا برای من شامپانی به هوا می پاشه ! .. و جو گرفتگی هایی از این قبیل … پسره که می ره تا اونجایی که جا داره موجودات مونث اون دیار رو مز مزه می کنه و وقتی به ذهنش می رسه که این جوری نمیشه ادامه داد دو هفته میاد ایران تا یه دختر “نجیب” بگیره … آخه اونم مثل پدرش و پدر پدرش و پدر پدر پدرش یاد گرفته زنی رو بخواد که روز کارگر باشه و شب روسپی ! با دختر های این دوره زمونه ای اونجا کنار نمی آد که تو بشون بگی یه کوله میذاره پشتش میره پیش دوست پسره قدیمیش ..تازه ممکنه شکایت هم بکنه. …. دختره هم که میره دلش می خواد به اندازه همه بشریت عقده استقلالش رو خالی کنه… می ره دقیقا با پسری ازدواج می کنه که هیچ سنخیتی با خونوادش نداره ، از همونایی که وقتی خونوادش ببینن تو گوش هم میگن : پسره میره توالت با دستمال خودشو تمیز می کنه ! …یعنی دقیقا با کسی زندگی می کنه که مغایر با استاندارد های ایرانه ..(طفلی آخه داره خفه می شه از این همه استقلال) … توی خیابون لباسی می پوشه که در ساختش فقط 45 سانت پارچه بکار رفته که بگه : آره، ازاد بازاره اینجا. …

همدیگر رو هم که می بینند سعی می کنند از هم فرار کنن، همه زورشون رو میزنن که ایرانی بودنشون لو نره .. (دیدین جدیدا وقتی می خوان به شهر خاصی مهاجرت کنن می گن : هرچی ایرانی کمتر باشه اونجا بهتره! )

می دونی، چیزی که اتفاق نمی افته اینه که در زمینه فکر و اندیشه و شعور هیچ مهاجرتی از نقطه ای به نقطه ای دیگه رخ نمی ده، یه دفترچه قهوه ای رنگ گرفتن دستشون و هیکلشون رو این ور و اون ور می کنند…تحول خاصی در شعور اتفاق نمی افته …. حالا باز مثل پست قبلی خارج رفته ها یا خارج نشین های محترم به باشون بر نخوره و بیان من اونجا بودم بازی دربیارن تا ما رو بمباران اطلاعاتی بکنن… چیزی که من می گم حالت کلی داره ، بر نگردین کردستانی گوگل رو به عنوان یه ایرانی موفق بم معرفی کنین…در کل واقعیت اینه، چه بخوایم چه نخوایم مهاجر های ما در مقایسه با مهاجر های بقیه کشور ها بغایت اتیغه اند …مایه افتخار نیستند، یعنی اصلا بدرد نخورند، فقط مثل کسی که سرش رو زیر اب نگه داشتند فقط انگار همه تلاششون این بوده که از مهلکه در برند، نه بیشتر …حالا رابرت دنیرو ببین، با وجود اینکه به آمریکایی بودنش افتخار می کنه اما هنوز مایه افتخار ایتالیاست..هنوز خودشون رو ایتالیایی محسوب می کنند ..چرا از اروپا مثال بزنم؟ همین شرق…مهاجر های چین همه جای دنیا حکم نمایندگی کشورشون رو داشتند و دارند، همه جا Community دارند، در آفریقا نقش نمایندگی فروش محصولات کشورشون رو ایفا می کنند، فرهنگشون به رخ همه می کشند..هر شهر بزرگی تو دنیا حتما China Town یا محله چینی داره … بعد مهاجر های ما از هم فرار می کنند یا مشغول اونجای کردن خودشون هستند.

واقعیت همینه، حتی مهاجر هامون هم فکاهی اند ….بدبختی یکی دو تا که نیست.

در مجموع، 90% کسانی که از ایران رفتند طوری هستند که اگه دیدیشون فقط و فقط یک عبارت رو می تونی به زبون بیاری …خواهشا با لحن و لهجه یک معتاد شیره ای تلفظ بشه :

” بــــــابـــــــا خــــــارج “